Próba dzielności

Znaczenie prób dzielności koni wzrasta wraz z podnoszeniem się poziomu hodowli. W różnych etapach historii hodowli przykładano wagę albo jednostronnie do rodowodu, albo do pokroju, rzadko tylko stosując próby dzielności. Tymczasem w nowoczesnej, twórczej i celowej hodowli ocena pochodzenia, pokroju oraz kontrola wartości rausza i powinny się wzajemnie uzupełniać. Kontrola dzielności daje rzeczową ocenę wartości i przydatności roboczej danego osobnika, jak i całych ras, pozwalając jednocześnie na prowadzenie odpowiedniej selekcji materiału zarodowego. Warunki, jakim sprostać musi koń w czasie próby, są też egzaminem jego odporności i żywotności. Przy pracy mięśni organizm przestawia się ze spoczynku na wysiłek, przy czyni nie wszystkie układy organizmu osiągają równocześnie pełną sprawność. Dlatego tak ważny jest prawidłowo przeprowadzony trening. Najbardziej obiektywną próbą dzielności są gonitwy na torach. Konie poddawane takim próbom przechodzą uprzednio całoroczny trening pod kierunkiem fachowego trenera, a następnie dosiadane przez wykwalifikowanych jeźdźców biorą udział w kilku — wymagających maksymalnego wysiłku — wyścigach na różnych dystansach. Równe szansę dzięki podobnym metodom treningu i wielokrotnie powtarzane próby wykluczają w dużym stopniu przypadkową ocenę dzielności konia.

Towarzystwo Hodowli Konia Arabskiego

W Polsce-pierwsze stowarzyszenie hodowlane, które zajęło się urządzeniem wyścigów, powstało w Poznaniu w 1839 r. Zorganizowało ono gonitwy w dniach l—3 lipca tegoż roku na błoniach między Wartą a Dębiną. W Warszawie pierwsze wyścigi odbyły się w dniach 20 i 21 czerwca 1841 r. W 1926 r. ukonstytuowało się Towarzystwo Hodowli Konia Arabskiego. W tym samym roku rozpoczęto prowadzenie Polskiej Księgi Koni Arabskich i od tej pory młode konie arabskie poddawane są próbom dzielności na torach wyścigowych. Pierwsze takie wyścigi odbyły się już w 1927 r. Próby wyścigowe, stosowane w hodowli konia arabskiego w Polsce zdecydowały o rozwoju tej rasy i utrzymaniu jej walorów. Z biegiem, czasu różnego rodzaju związki hodowlane i poszczególne stadniny poczynają poddawać lżejsze rasy koni próbom wyścigów na dłuższych lub krótszych dystansach. Wyścigi w hodowli koni czystej i pełnej krwi są głównym miernikiem przy ocenie dzielności i zdrowia; na ich podstawie przeprowadzana jest-selekcja materiału hodowlanego. Aby wyścigi były możliwie sprawiedliwe, wprowadza się odpowiednie regulaminy, w których uwzględnia się wiek i płeć konia, wagę jeźdźca i dystans biegu.

Czasy koni

Uzyskane czasy lub rekordy wyścigów są miarodajne tylko dla danego toru i to tylko wówczas, gdy osiągnięte zostały w jednakowych warunkach klimatycznych i przy jednakowym stanie bieżni. Na ogół najlepsze czasy uzyskują konie na torach możliwie idealnie zniwelowanych, bez wzniesień i spadków. Pod górę konie galopują przeważnie w wolniejszym tempie, proporcjonalnym do ich zdolności przebycia równego terenu. Dobry natomiast galop wyścigowy jest najprawdopodobniej związany z pewnymi właściwościami budowy konia, jak np. szczególnie mocne stawy skokowe. Tor falisty stwarza trudniejsze warunki, ale jednocześnie poddaje wszechstronnej próbie organizm konia, podczas gdy tor płaski jest dobrym, ale jednostronnym sprawdzianem szybkości. Stan i rodzaj bieżni wybitnie wpływa na uzyskany czas. Tor może być twardy lub zbyt miękki, lekki i elastyczny albo ciężki i grząski. Trudno więc porównywać wartość koni na podstawie czasu na różnych torach, tym bardziej nie znając stanu bieżni w czasie wyścigu. Deszcz, a szczególnie wiatr mają znaczny wpływ na czasy uzyskiwane w wyścigu. Im dłużej konie zmuszone są do galopowania pod wiatr i siekący deszcz,, tym wyścig rozgrywany jest w wolniejszym tempie.

Rozgrywanie wyścigu

Ogromne znaczenie na czas wyścigu ma sposób jego rozgrywania; tak zwana taktyka rozgrywki. Na krótkich dystansach nie ma czasu na czekanie, trzeba z miejsca startu rozwijać szybkość. W gonitwach na dłuższych dystansach bywa już inaczej. Wszystko to świadczy o dużych trudnościach obiektywnego oceniania konia na podstawie wyników w jednym wyścigu. Dopiero miejsca zajęte w kilku gonitwach świadczą o wartości i dzielności konia. Osiąganie rekordów nie jest u nas zasadniczym celem wyścigów konnych. Koń klasowy nie musi ustanawiać rekordów, lecz powinien zwyciężać w różnych warunkach prowadząc wyścigi ze startu do mety, wygrywając na finiszu, na lekkim czy ciężkim torze itd. Sam rekord zależy od tak wielu czynników i okoliczności, że w odniesieniu do oceny konia traktowany być musi oględnie jako miernik pomocniczy. Pruski zauważa, że trening i wyścigi — jeżeli przeprowadzone są racjonalnie — nie odbijają się ujemnie na ogierach pełnej krwi, Inaczej ma się rzecz z klaczami. W naturze samicy nie leży bowiem nadmierna, dzielność fizyczna. Dlatego też w zaprawianiu klaczy do biegania, przy poddawaniu ich próbom dzielności na torach, należy utrzymać złoty środek, aby z jednej strony wyrobić w nich dostateczną sprawność fizyczną i sprawdzić ich dzielność, z drugiej zaś strony nie przytłumię tym właściwości macierzyńskich.

Różne wyścigi

Według Sosnowskiego między wyścigami dla koni pełnej krwi a organizowanymi dla koni półkrwi istnieje zasadnicza różnica. Dla pierwszych podstawowym wskaźnikiem selekcyjnym są zdolności i wartości wyścigowe. Natomiast wyniki wyścigów płaskich dla koni półkrwi stanowią tylko jeden ze sprawdzianów słuszności podejmowanych decyzji przy wyborze do hodowli. Dlatego w programie prób dzielności w galopie na torach wyścigowych powinny być przewidywane dla 3-letnich koni półkrwi gonitwy płaskie na dystansach do 2400 m (aktualny rekord wynosi 2 35,5″ i został ustanowiony przez ogiery: Nadira i Soryona, które przyszły na metę „łeb w łeb”), oraz w jesieni pewna liczba wyścigów płotowych. Natomiast dla 4-letnich i starszych koni półkrwi powinny być organizowane Wyłącznie wyścigi płotowe. Ten bowiem rodzaj wyścigów wymaga od koni — poza zdolnościami do galopowania — dużej wytrwałości i siły, a tym samym zbyt delikatne i przerasowane konie półkrwi muszą ustąpić w próbie osobnikom o typie konia „myśliwskiego”, jaki na ogół powinien być celem hodowli półkrwi. Prócz gonitw na torach organizowane są dla koni wierzchowych rozmaitego rodzaju zawody hipiczne (przeszkodowe), o różnym stopniu trudności i przy różnych zasadach stosowanych ocen. Cieszą się one wzrastającą popularnością, zwłaszcza w krajach zachodnich i mają przede wszystkim charakter sportowo-rozrywkowy.

Rozrywka i zwierzęta animals zwierzeta czas wolny z pupilami aligator krokodyl kameleon dinozaur pyton j 2 animals zwierzeta j 2 zolw ladowy zolwie wodne jez jezozwierz piesek preriowy j 3 animals zwierzeta j 3 popielice afrykanskie susel richardsona burunduk skunks chomik j 4 animals zwierzeta j 4 swinka morska rybki mysz zolw kon j 5 animals zwierzeta j 5 koty w naszych domach kot rodowodowy suche karmy kot i kuweta drapanie mebli j 6 animals zwierzeta j 6 pielegnacja kota kot i mleko koty abisynskie koty bengalskie koty egzotyczne j 7 animals zwierzeta j 7 koty jawajskie koty perskie koty norweskie koty birmanskie moj pies j 8 animals zwierzeta j 8 wyglad psa wierny jak pies karma dla psa dbam o psa pies na lancuchu j 9 animals zwierzeta j 9 pies bezdomny podczas wakacji amstaf labrador york j 10 animals zwierzeta j 10 bulterier owczarek niemiecki doberman ratlerek rasa szajrow j 11 animals zwierzeta j 11 bulony zastepowanie koni maszynami kon ardenski opis koni lidzbarskich konie lidzbarskie j 12 animals zwierzeta j 12 przydatnosc koni slaskich konie slaskie konie norweskie w polsce koniki norweskie rasa polnocno szwedzka j 13 animals zwierzeta j 13 rasa gudbrandsdalska klusaki rosyjskie klusaki amerykanskie klusaki cel pracy hodowlanej j 14 animals zwierzeta j 14 konie wielkopolskie po wojnie rasa wielkopolska konie sadeckie rasa malopolska rasa trakenska j 15 animals zwierzeta j 15 rasa hanowerska rasa lipicanska schagie gidrany opis noniusow j 16 animals zwierzeta j 16 przeswity i noniusy furioso rasa radziecka rasa jutlandzka prowadzenie konia j 17 animals zwierzeta j 17 ocena konia krzyzowanie przemienne krzyzowanie wspierajace krzyzowanie odswiezanie krwi j 18 animals zwierzeta j 18 chow krewniaczy dobor metody doboru rodzaje selekcji selekcja j 19 animals zwierzeta j 19 metody selekcji wyniki w pracy hodowlanej rejestrowanie koni znakowanie koni ocena ruchow i chodow konia j 20 animals zwierzeta j 20 ocena wygladu ocena punktowa opis schematyczny fotografowanie koni proba dzielnosci j 21 animals zwierzeta j 21 towarzystwo hodowli konia arabskiego czasy koni rozgrywanie wyscigu rozne wyscigi konkurs konia wierzchowego j 22 animals zwierzeta j 22 proby dzielnosci koni proba maksymalnego uciagu dlugosc kroku koni wytrzymalosc konia